Yapay zeka, yeni nesil geliştiricileri nasıl esinlendiriyor?

Imagine Cup 2018’in kazanan ekipleri: smartARM (birincilik ödülü, ön ortada);
iCry2Talk (ikincilik ödülü, pembe giysili); Mediated Ear (üçüncülük ödülü, sağda).

Microsoft her yıl küresel yarışma Imagine Cup’a ev sahipliği yaparak iş, yaşam ve eğlence yöntemlerimize yön veren teknolojileri geliştiren yaratıcı ve parlak öğrencileri bir araya getiriyor. Bu yıl tüm dünyadan yarışmaya katılmak için başvuran on binlerce öğrenci arasından 49 ekip Dünya Finalinde rekabet etme fırsatını buldu. Bu yıl birincilik, ikincilik ve üçüncülük ödüllerinin yanı sıra Yapay Zeka, Büyük Veri ve Karma Gerçeklik alanlarında da ödüller verildi.

Finale kalan 49 ekip arasından smartARM ekibi geliştirdiği yenilikçi, düşük maliyetli, yapay zeka ile çalışan prostetik el ile birinci oldu. smartARM ekibinin iki üyesi var: Toronto Üniversitesinden Samin Khan ve Ontario Üniversitesi Teknoloji Enstitüsünden Hamayal Choudhry. Birincilik ödülünü evine götüren smartARM olsa da finale kalan tüm ekipler yaratıcılıkları ve dünyaya olumlu katkıda bulunma hedefleriyle jüri üyelerinin hayranlığını kazandı.

Kazanan tüm ekiplerin birçoğunun ortak noktası, yapay zekayı çözümlerinin temel bir parçası olarak kullanmış olmalarıydı.

Yakın dönemde kaydedilen gelişmeler makine öğrenmesi teknolojilerinin sürücüsüz arabalardan hastalık algılamaya kadar birçok alanda uygulanabilmesini hızlandırdı. Bu yıl Imagine Cup’a katılan ekipler arasında yapay zekanın güçlü ve bugüne kadar kullanılmamış yeteneklerine dair kendini hissettiren bir coşku vardı.

Yapay zeka güçtür.

Joseph Sirosh, Microsoft Kurumsal Başkan Yardımcısı ve Yapay Zeka Teknoloji Başkanı

Kazanan Yapay Zeka Çözümleri

Imagine Cup 2018’in kazananları, çiftçilerin hastalıklı ekinleri iyileştirmelerinden anne ve babaların bebeklerinin ağlama sesini anlamlandırmalarına kadar çok geniş bir yelpazede farklı sorunlara yardımcı olmayı hedefliyor. Bu çözümler farklı sorunları ele alsa da başarıya giden yolları benzer bir temel üzerine kurulmuş: Ekiplerin her biri işe önemli gördükleri bir sorunu tanımlayarak başlamış. Ardından, yapa zeka gibi kullanılabilir kaynakları dikkatle değerlendirdikten sonra bu kaynakları prototipler ve geniş çaplı etki potansiyeli taşıyan çözümler geliştirmek için akıllı bir biçimde kullanmışlar. Yapay zeka gerçek bir temel eğilim haline geldi; istekli kişilere parlak fikirlerini gerçeğe dönüştürme ve dünyaya katkıda bulunma yetkinliğini veriyor.

smartARM

Kanadalı smartARM ekibi, yapay zeka ile çalışan ve kullanıcılara farklı biçimlerde kavrama yeteneğini düşük maliyetle sağlamak için tasarlanan robot prostetik el projesiyle yarışmanın birincisi oldu. Kolunu kaybeden kişiler kol işlevini görecek bir protez kullanmak istediklerinde, basit, tek kavramalı bir kol almak ya da maliyeti on binlerce dolara varan daha gelişmiş miyoelektrik bir kol almak arasında tercih yapmak zorunda kalıyorlar. Gelişmiş protezlerin yüksek maliyeti birçok kişinin onlara günlük hayatlarında son derece faydalı olacak bir cihaza erişimini engellemekte. smartARM çoklu kavrama yeteneğini yaklaşık 100 dolara sağlayarak bu engeli azaltıyor.

smartARM Imagine Cup 2018 Dünya Finali sahnesinde.

smartARM’ın düşük maliyetle yapılabilmesinin püf noktası 3B yazdırma ve kolay sağlanabilen düşük maliyetli bulut teknolojisi. smartARM’ın ayasındaki bir kamera, kolun görüşündeki nesnelerin videosunu çekiyor. Kullanıcı avucunu bir nesneye doğrulttuğunda bu nesnenin video planları Azure bulutuna gönderiliyor. Burada, Cognitive Services Custom Vision modeli yardımıyla nesne tanımlanıyor ve nesnenin boyutuna ve şekline göre en uygun kavrama şekli belirleniyor. Kullanıcı aktivasyon sinyali gönderdiğinde modelin belirlediği bu kavrama şekli smartARM tarafından uygulanıyor.

Bu, kullanıcıların ev anahtarlarını almaktan fincan tutmaya kadar farklı nesnelerle etkileşime girmesine olanak tanıyor.

Kameranın ve görüntünün prostetik ele entegrasyonu gerçekten ilginç bir çözüm. smartARM’ın öyküsünü ve temelindeki teknolojiyi ayrı bir blog yazısında daha derinlemesine ele almayı planlıyoruz. Bu arada smartARM hakkında daha fazla bilgi edinmek için ekibin Imagine Cup sayfasını ve LinkedIn şirket sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

iCry2Talk

Yunanistan’dan gelen iCry2Talk ekibi, anne ve babaların ağlayan bebeklerinin ihtiyaçlarını belirlemelerine yardımcı olmak için geliştirdikleri mobil uygulama ile yarışmanın ikincisi oldu. Yeni anne babalar, özellikle de işitme engelli anne babalar veya doğum sonrası depresyonu yaşayan anneler ağlayan bebeklerinin ne istediğini hemen anlamakta çoğu zaman zorlanabilmektedir. Bu durum hem anne babalar hem de bebek için stres kaynağı olabilmekte, bu durum genellikle günde birkaç kez yaşanmaktadır.

Ağlama sesine hemen müdahale etmek, bebeğin fizyolojik ve psikolojik açıdan sağlıklı gelişmesi için önemlidir. Bebekler ihtiyaçlarını dil yoluyla ifade edemeseler de ağlama ve beden dili yoluyla ipuçları verirler. Ağlama biçimleri anne babaların bebeğin o andaki ihtiyaçlarının neler olduğunu belirlemelerine yardımcı olan bilgileri verir, ancak eğitimli olmayan kulağın bu belirtileri algılaması zor olabilir.

iCry2Talk ekibi, anne babaların bebeklerinin ağlamalarını anlamalarına yardımcı olarak anne babalar ile bebek arasındaki iletişimin ve ilişkinin kalitesini geliştirmeyi amaçlıyor.

iCry2Talk uygulamasına bakan anne ve bebeği. Fotoğraf, iCry2Talk ekibi tarafından sağlanmıştır.

Uygulama nasıl çalışıyor? Anne babalar, akıllı telefon ya da Alexa veya Cortana gibi bir dijital yardımcı kullanarak uygulama yoluyla bebeklerinin ağlamasını kaydediyorlar. Ses klipi buluta gönderiliyor, işleniyor ve geliştirilen özel Derin Öğrenme modelleriyle sınıflanıyor. Sonuç saniyeler içinde aynı telefona veya dijital yardımcıya gönderilerek, ağlamanın ne anlama geldiği anne babaya metin, resim, sesli geribildirim ve işaret diliyle bildiriliyor.

Ekip, yalnızca teknolojiye odaklanmaya kalmayıp, kapsayıcılık, erişebilirlik ve kişiselleştirme hedefli bir tasarımın yanı sıra anne babalar ve doktorlardan oluşan bir toplulukla yaptıkları çalışmalar ve oluşturdukları etkileşimle bütünsel bir yaklaşımı benimsemiş.

iCry2Talk ekibi topluluklarındaki anne babalar tarafından sağlanan ağlama sesi kliplerini toplayarak modellerini sürekli geliştirmeye devam ediyor. En fazla 12 aylık bebeği olan ve veritabanına katkıda bulunmak, topluluğa katılmak isteyen anne babalar, ekibin Facebook sayfasından ya da doğrudan icry2talkinfo@gmail.com adresine yazarak iCry2Talk’a ulaşabilirler.

iCry2Talk hakkında daha fazla bilgi için ekibin Imagine Cup sayfasını ya da web sitesini ziyaret edebilirsiniz.

Mediated Ear

Japonya’dan gelen Mediated Ear ekibinin işitme engelli kişilerin gürültülü ortamlarda belirli kişilerin seslerini ayırt etmelerine yardımcı olmak için geliştirdiği mobil uygulama yarışmanın üçüncüsü seçildi. İşitme kaybı olan kişiler ses yükseltici işitme cihazları kullansalar bile gürültülü ortamlarda kimin konuştuğunu ayırt etmekte çoğu zaman zorlanırlar. Bu da aynı anda birkaç kişinin birden konuştuğu topluluklarda ve toplantılarda konuşmalarını zorlaştırabilmektedir. Ekip, işitme kaybı olan bir arkadaşları gürültülü, birden çok kişinin aynı anda konuştuğu ortamlarda yaşadığı iletişim sorunlarını anlattıktan sonra Mediated Ear’i geliştirmeye başlamış.

Konuşmacı, sesini tanıması için Mediated Ear mobil uygulamasına sesini kaydediyor. Resim Mediated Ear ekibi tarafından sağlanmıştır.

Konuşan kişileri birbirlerinden ve arka plan gürültüden izole etmek kuşkusuz basit bir iş değil. Ekibin karışık bir ses kaynağından konuşanları teker teker ve güvenilir bir biçimde izole eden bir yöntemi geliştirmek için çok uğraşmaları gerekmiş. Akıllı telefon uygulaması olarak çalışan Mediated Ear, o andaki konuşmaları dinliyor ve kullanıcının kulaklıklarından gelen sesler arasından bir konuşanın bireysel sesini yükseltmesini mümkün kılıyor.

Belli bir kişinin sesini diğerlerinin sesinden ve arka plan gürültüden izole etmek için kullanıcı önce telefonu konuşan kişiye verip, bir dakika süreyle telefona konuşmasını istiyor. Kişi uygulamada gösterilen metni uygulamaya okuduktan sonra kaydedilen ses dosyası buluta gönderiliyor ve burada işlenip, modifiye bir WaveNet derin öğrenme modeline besleniyor. Model konuşan kişinin sesini öğrendikten sonra, uygulama kullanıcının o kişinin sesini seçip bireysel olarak yükseltmesine izin veriyor; böylelikle kullanıcının ne söylendiğini anlamasını ve güvenle konuşmaya katılmasını kolaylaştırıyor.

Mediated Ear ile işitme engelli kişiler kimin konuşmasını duyacaklarını denetleyebiliyor ve gürültülü ortamlarda dinlemek istedikleri kişilere daha kolay odaklanabiliyorlar.

Mediated Ear hakkında daha fazla bilgi mi istiyorsunuz? Ekibin Imagine Cup sayfasını ya da web sitesini ziyaret edebilirsiniz.

SochWare

Nepal’den gelen SochWare ekibi, çiftçilerin bitkilerdeki hastalıkları belirleyip, ekinlerine gelecek zararı azaltan önlemleri almalarına yardımcı olan mobil uygulamayla Yapay Zeka ödülünü aldı. Tarım, Nepal’in ve Nepal halkının önemli bir geçim kaynağı; ancak tarımda yaşanan zorluklar hasatta azalmaya yol açmakta. Çiftçiler bir bitkide hastalık gördüğünde, bitkinin nasıl bir hastalığa yakalandığını anlamak genellikle zordur. Tanılamadaki zorluk, hastalıkla doğru biçimde mücadele edilmesini de zorlaştırmaktadır. Hastalık tedavi edilmediğinde ya da hastalığa karşı yanlış kimyasallar kullanıldığında çiftçiler çoğu zaman kayba uğrar. Ekinlere aşırı kimyasal verilmesinin ayrıca tüketicilerin sağlığı üzerinde de olumsuz etkileri olabilir.

Nepalli çiftçi E-Agrovet mobil uygulamasıyla ekinlerin sağlık durumuna bakarken. Fotoğraf, SochWare ekibi tarafından sağlanmıştır.

Tarımın ülkeleri ve aileleri için yaşamsal önemini bilen SochWare ekibi, çalışmalarını bu soruna bir çözüm geliştirme üzerine odaklamış. Geliştirdikleri E-Agrovet çözümü, bilgisayar görmesi kullanarak çiftçilerin bitki hastalıklarını tanılamalarına ve mücadele için atılacak doğru adımları öğrenmelerine yardımcı olan bir mobil uygulama.

E-Agrovet nasıl çalışıyor? Çiftçi, uygulamayı kullanarak bitkinin fotoğrafını çekiyor. Fotoğraf, buluta gönderiliyor, işleniyor ve uygulamanın Cognitive Services Custom Vision modeline besleniyor. Derin Öğrenme, resim sınıflama modeli sonuçlarına dayanarak bir rapor oluşturuyor ve rapor mobil telefondaki bildirim merkezine geri gönderiliyor. Bu rapor çiftçiye hastalığın ne olduğu, nasıl tedavi edileceğine dair bilgi veriyor; ayrıca gerekli önlemlerin alınması için çiftçinin uzmanlara bağlanmasını da sağlıyor.

SochWare ekibi E-Agrovet uygulamasıyla çiftçilere ve ekinlerde gereksiz kimyasal kullanımını azaltarak herkesin yaşam kalitesini iyileştirmeye yardımcı olmayı hedefliyor.

SochWare hakkında daha fazlasını öğrenmek için ekibin Imagine Cup sayfasını ya da web sitesini ziyaret edebilirsiniz.

DrugSafe

Hindistan’dan DrugSafe ekibi, sahte ilaçların tüketimi ve dağıtımı ile mücadeleye yardımcı olan tüketici tarafı ve satıcı tarafı uygulamaları ile Büyük Veri ödülünü kazandı. Uygulamanın geliştirilmesi ekibin bir arkadaşlarının çektiği şiddetli bir sancıyla başlamış. Ekip, diyabet hastası olan arkadaşlarının bilmeden sahte ilaç aldığını ve çektiği sancılara bu sahte ilacın neden olduğunu öğrenince çok şaşırmış. Biraz araştırınca ilaçta sahteciliğin çok yaygın olduğunu, Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) 2010 yılı verilerine göre tahminen 75 milyar dolarlık bir endüstri olduğunu öğrenmişler. Sahte ilaçların yaygınlığını, ciddiyetini ve ilaçta sahteciliğin hastalık ve acıların gereksiz bir biçimde yayılmasında oynadığı rolü gören ekip bu konuda bir çözüm düşünmeye başlamış. Sorun hem tüketicileri hem yasal ilaç satıcılarını etkileyen büyük bir sorun olduğu için, DrugSafe ekibi mobil uygulamalar ve çevrimiçi panolar kullanarak hem tüketici hem satıcı tarafı için bir çözüm geliştirmeye karar vermiş.

Drugsafe mobil uygulaması (tüketici tarafındaki görüntü). Resim DrugSafe ekibi tarafından sağlanmıştır.

Türkiye’yi Imagine Cup dünya finalinde temsil eden Proland projesi

Koç Üniversitesi öğrencilerinin geliştirdiği Proland adlı proje, tarımda verimsizliği gidermeye hedef alan bir çözüm. Imagine Cup dünya finaline kalarak Türkiye’yi temsil eden proje kısaca, farklı ekinler için tarihsel kayıp, sıcaklık ve/veya dönüm başı verim/ton değerlerini kullanarak bir tarlada hangi ürünün en iyi hasadı vereceğini belirlemeyi hedefliyor.

Bu uygulamalar ne yapıyor?

Mobil uygulama, ilaç etiketlerinin fotoğrafını çekerek metinde ve etiket rengindeki anormallikleri kontrol edebildiği basit bir arabirimden oluşuyor. Uygulama fotoğrafları Azure Cosmos DB ve Cognitive Services de kullanan bir platforma gönderiyor ve kullanıcıyı ilacın geçerliliği konusunda bilgilendiriyor. Kullanıcılar, yasa dışı olduğu bildirilen ilaçları raporlayabiliyorlar da. Sorunu raporlamayı seçtiğinde, kullanıcı, raporlama sürecinin hızlandırılması amacıyla entegre sohbet botuna yönlendiriliyor. Bir topluluk bileşenini de içeren uygulama, kullanıcıları sahte ilaç satışlarında artış görülen eczaneler konusunda da uyarabiliyor.

Satıcı tarafı uygulama, satıcıların ilaçlarının güvenli biçimde gönderildiğinden emin olmaları için bir MXChip IoT Kartı kullanarak teslim koşullarını izlemelerine olanak tanıyor. IoT kartının sıcaklık, basınç, nem ve hız gibi bilgileri kaydetmesi sayesinde satıcılar gönderilerinin koşullarını izleyebiliyor.

Ekip, DrugSafe uygulamasının benimsenmesi ve kullanılmasının hastalıkların yayılmasını azaltacağını ve bireylerin gerçek, güvenli ilaçlara erişimlerine yardımcı olacağını umuyor.

DrugSafe hakkında daha fazla bilgi için ekibin Imagine Cup sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

Yapay Zeka’nın Etkisi

Bu yılın Imagine Cup’ında yapay zeka merkezli projelerin sayısı ve kalitesi bize yeni nesil geliştiricilerin yapay zekanın oyunun kurallarını değiştirme potansiyelinin farkında olduğunu gösteriyor. Bu öğrenci projelerinin her biri farklı ihtiyaçları ele alsa da ekiplerin her biri hem entegre bir yaklaşımı benimsemiş hem de yapay zekayı çözümlerine yerleştirmiş.

Bu genç mucitlerin yürekliliği bizi çok etkiledi. Onların bu çalışmaları, benimsediğimiz “yeryüzündeki her kişiye ve her kuruma daha fazlasını başarma yetkinliğini kazandırma” misyonumuzu güçlendiriyor. Gelecek Imagine Cup yarışmalarında yeni nesil geliştiricileri desteklemeyi ve onların —yapay zeka ile birlikte— geliştirdikleri fikirlerin dünyayı nasıl değiştireceğini görmeyi heyecanla bekliyoruz.

Kendi akıllı çözümünüzü oluşturmak istiyorsanız, işe AI School ile başlamanızı öneririz. Burada Microsoft Yapay Zeka platformunda gerçek dünya çözümlerinin nasıl geliştirileceğine dair adım adım yönlendirmeleri sağlayan ücretsiz eğitimlerimizi bulacaksınız.