Dijital Nezaket çağrısı ile daha güvenli bir internet!

#Im4DigitalCivility etiketiyle bugün sık sık karşılaşmanız mümkün. Gelin, Güvenli İnternet Günü kapsamında bu etiket altında hepimiz bir araya gelelim. Dijital nezaketi destekleme görevine katılalım. Öncesinde detaylar için aralarında Türkiye’nin de olduğu 23 ülkeyi kapsayan ve 20 farklı çevrimiçi riske odaklanan 2017 araştırmasının sonuçlarına bu yazıdan bakabilirsiniz.

Microsoft Dijital Nezaket Araştırması ile 2017 – Türkiye

2017 Çevrimiçi Nezaket, Güvenlik ve Etkileşim araştırmasında (Digital Civility Index / DCI) çevrimiçi etkileşimler, olumsuz davranışlar ve bunların sonuçları yer alıyor. Bu sonuçlar, geçen yıl yapılan çalışmanın devamı niteliğinde olup 13-17 yaş arası gençler ve 18-74 yaş arası yetişkinler ile yapılan görüşmelere dayanıyor.

Araştırmanın kapsamı 23 ülkeyi ve 20 çevrimiçi riski kapsayacak şekilde genişletildi.

(Dokuz yeni ülke ve üç yeni risk eklendi).[i]

2017’nin Ana Hatları

  1. Çevrimiçi risklerin düzeyi, görüşülen kişiler ve aileleri ile arkadaşları açısından 2016’dan beri bir önceki yılın aynı dönemine göre değişti. Türkiye’de DCI, küresel ortalamanın üzerinde bulundu.
  2. Çevrimiçi risklerin hedefinde kalanlar, ilgili eylemlerin çoğunlukla tanıdıkları, arkadaşları veya aile bireyleri tarafından yapıldığını belirtti.
  3. Kişiler, yaklaşımlarını olumsuz çevrimiçi etkileşimleri zorlayacak şekilde geliştirdikçe teşvik edici belirtiler ortaya çıktı.
  4. En yüksek çevrimiçi risklerle karşılaşma oranı Y Kuşağında (18-34 yaş grubu) görüldü.
  5. Kadınlar, erkeklere göre daha fazla taciz eylemiyle karşılaştı ve sonuçlarını yaşadı.

Risklerle karşılaşma oranı / Küresel

İstenmeyen iletişimler 2016’ya göre azaldı

1 )  Türkiye’nin Dijital Nezaket skoru %72

Çevrimiçi risklerle karşılaşma açısından Türkiye 23 ülke içinde 16 sırada. 2017’de Zorlama kategorisine iki risk, Davranış kategorisine bir risk daha ekledik.

Zorlama: Nefret Söylemleri (+8 puan) ve Ayrımcılık (+6 puan) başlıklarındaki artışlarla birlikte Kandırma, Sahtecilik ve Dolandırıcılık (%23) ve Kadın Düşmanlığı (%11) başlıklarının eklenmesiyle bu kategori geçen yıla göre 10 puan arttı.

Davranış: Davranış riskleri geçen yıla göre beş puan arttı. Burada, 5 puan artışla Trolleme başı çekmekte. 2017’de araştırmaya yeni eklenen Bilinçsiz Saldırganlık, belirli bir azınlığa ya da baskın olmayan gruba yönelik bilinçsizce yapılan ayrımcı ve/ya saldırgan söylemlerdir. Bu tavrın oranı %8 ile küresel ortalamanın altında çıktı.

Mahremiyet: Görüşülen her üç kişiden birden fazlası, İstenmeyen Cinsel İçerikli Mesajlaşma (%33) nedeniyle Mahremiyetle ilgili bir riskle karşılaştı. Bu oran 2016’ya göre dört puan fazladır. Cinsel Talepler bir önceki yıla göre beş puan artarak küresel ortalamanın yedi puan üzerinde çıktı.

Saygınlık: Temel olarak Kişisel Saygınlığa Zarar Verme başlığında altı puanlık bir sıçrama ile bir önceki yıla göre artış görüldü.

2Çevrimiçi risklerin hedefinde kalanlar, ilgili eylemlerin çoğunlukla tanıdıkları tarafından yapıldığını belirtti

Birçok kişi, internetin sağladığı anonim ortamın çevrimiçi riskleri kolaylaştırdığına inanmakta; oysa bu deneyimlerin çoğu kez aile bireyleri veya arkadaşlar gibi (%31) kişisel olarak tanıdıklarından kaynaklandığı görüldü. Küresel düzeyde bu oran %36. Görüşülenlerin %47’si kendilerine karşı çevrimiçi riskte bulunanlarla gerçek yaşamda karşılaştı. Bu, 2016’ya göre beş puan azalmayla küresel ortalamanın (%53) altı puan altında kalıyor. Failleriyle karşılamış olanlar içinde yaklaşık 10 kişiden sekizi (%79) bu kişiler ile ilgili riski yaşamadan önce  karşılaştı. Failleriyle gerçek yaşamda tanışıklık, daha fazla çevrimiçi risk ile ilişkili bulunmuştur. Bu kişilerle gerçek yaşamda karşılaşmış olanlar arasında ortalama risk sayısı, karşılaşmamış olanlara göre %30 yüksektir. (sırasıyla 5,6 ve 4,3).

Görüşülen 10 kişiden sekizi (%80), çevrimiçi risklerden gelen en az bir olumsuz sonucun kurbanı olmuştur. Bunlar içinde çevrimiçinde ve çevrimdışında insanlara daha az güvenme en yaygın görülen olumsuz sonuçtur. Faille gerçek yaşamda tanışıklık, sonuçlardan etkilenmeyi de getirmektedir. Failleriyle gerçek yaşamda karşılaşanların %62’si çevrimiçinde, %51’i ise çevrimdışında insanlara güvenini yitirmiştir. Buna karşılık failleriyle gerçek yaşamda karşılaşmamış olanlar arasında çevrimiçi güvensizlik %58, çevrimdışı güvensizlik %44’tür.

Eylemlerde bulunanların %31’i aile bireyleri, arkadaşlar veya tanıdıklardır

(Güvensiz veya görgüsüz davranışlarla karşılaştığını söyleyenler içinde)

En önemli sonuç güven kaybıdır

3)  Teşvik edici belirtiler

2017’de açıklanan Microsoft Dijital Nezaket Sorunları’nda tanımlanan uygar davranışlarda Türkiye, küresel ortalamaların üzerinde veya bu ortalamalara denk bulundu. Görüşülenler, kendi çıkarlarını savunmada 19 puan, diğerlerinin bakış açılarına saygı göstermede yedi puan ve başkalarına karşı saygılı ve ağırbaşlı davranmada altı puan yüksek bulundu.

Görüşülen 10 kişiden yaklaşık altısı (%49), çevrimiçi riskleri yönetme konusunda son derece güvenli veya çok güvenli olduğunu belirtti. Bu, geçen yıl ile yaklaşık aynı ve küresel ortalamanın (%46) üç puan üzerindedir. Görüşülenlerin %47’si gerektiğinde yardım için nereye başvuracaklarını bildiklerini belirtti Bu, geçen yıla göre altı puan ve küresel ortalamaya göre (%45) üç puan yüksektir.

Kadınların başkalarının bakış açılarına saygı gösterme olasılığı erkeklere göre daha yüksek bulundu (%71, %63). Yetişkinlerin başkalarına karşı saygılı ve ağırbaşlı davranma olasılıkları gençlere göre daha yüksekken (%82, %72), gençlerin kendi çıkarlarını savunma olasılıklarının yetişkinlere göre daha yüksek olduğu (%77, %65) görüldü.

Yaygın görgülü davranış bildirimleri

4)  Y Kuşağı en yüksek çevrimiçi risklerle karşılaşma olasılığına sahip

DCI ölçümlerine göre, en yüksek risklerle karşılaşma olasılığı (%78), ortalama risk sayısı (4,2) ve risklerden doğan sonuçlar (%86) Y Kuşağında (18-34 yaş grubu) görülmekte. Y Kuşağının %36’sı çevrimiçi risklerden son derece veya çok kaygılıdır. Bu, tüm yaş grupları içinde en yüksek orandır.  Risklerle karşılaşmaya ilişkin bu yüksek oranlar, 2017’de açıklanan Microsoft Dijital Nezaket Sorunları’nda tanımlanan olumlu uygar davranışlardan bazılarıyla örtüşmekte. Y Kuşağı bireylerin başkalarına karşı saygılı ve ağırbaşlı davranma, başkalarının bakış açılarına saygı gösterme veya başkalarının çıkarlarını savunma olasılığı daha yüksektir. Bu grup, aynı düşüncede olmadıklarını söylemekte tereddüt etme olasılığı en düşük yaş grubuyken, Baby Boomers olarak tanımlanan 50-74 yaş grubu, aynı fikirde olmadıkları bir şeye karşılık verirken en düşünceli davranan gruptur.

Eylemleri sonuçları en çok Baby Boomers grubunu etkilemektedir

Y Kuşağı başkalarının bakış açılarına saygı göstermektedir

5)  Taciz olaylarında kadın mağduriyeti

Görüşülenlerin %52’si bir veya daha fazla taciz eylemiyle karşılaştı. Bu çalışmada Taciz eylemi, İstenmeyen İletişim, İstenmeyen Cinsel İçerikli Mesajlaşma, Çevrimiçi Taciz, Siber Zorbalık veya Kadın Düşmanlığı olarak tanımlandı. Tacizin her biçimi, erkeklere kıyasla kadınlar arasında daha fazla yaşanmıştır. Kadınlar ile erkekler arasında en büyük oran farkları İstenmeyen Cinsel İçerikli Mesajlaşma (%40, %25), Çevrimiçi Taciz (%25, %10) ve Taciz (%58, %46) eylemlerinde bulundu. Yetişkinlerin herhangi bir taciz eylemini bildirme olasılığının gençlere kıyasla daha yüksek olduğu, en çok bildirilen taciz türlerinin İstenmeyen İletişim ve İstenmeyen Cinsel İçerikli Mesajlaşma olduğu görüldü.

Çevrimiçi risklerin sonuçlarından etkilenme oranları erkeklere göre kadınlarda daha yüksektir. Kadınlarda, depresyona girme sonucunda 15 puan, çevrimdışında başkalarına karşı güvenini yitirme sonucunda 14 puan, hayat daha stresli hâle geldi sonucunda dokuz puan ve çevrimiçinde başkalarına karşı güvenini yitirme sonucunda dokuz puan daha yüksek kaydedilmiştir.

Görüşülenlerin yarısından fazlası taciz eylemi yaşamıştır

Ne nedir: Çevrimiçi risklerin tanımları

  1. Siber zorbalık: Bir başkasını incitme, utandırma veya yıldırma amacıyla Internet, telefon veya diğer bir cihaz yoluyla metin, resim veya video gönderme veya yayınlama.
  2. Kişisel saygınlığa zarar verme: Bizzat kişi veya başkaları tarafından çevrimiçinde blog, gönderi, resim, tweet, video gibi kanallardan paylaşılan KİŞİSEL bilgiler yoluyla yaratılan imaja zarar verilmesi ya da imajın bozulması.
  3. Profesyonel/meslek saygınlığına zarar verme: Bizzat kişi veya başkaları tarafından çevrimiçinde blog, gönderi, resim, tweet, video gibi kanallardan paylaşılan meslek bilgileri yoluyla yaratılan imaja zarar verilmesi ya da imajın bozulması.
  4. Ayrımcılık: Bir kişinin cinsiyet, etnik köken, din, ırk, engellilik durumu veya cinsel yönelimi temelinde dışlanması ya da o kişiye kötü davranılması.
  5. Kişisel bilgiye ulaşma: Bir kişi hakkında (ad, yaş, e-posta, adres, telefon numarası, fotoğraflar vb gibi) bilgilerin o kişinin izni olmadan toplanması ve dağıtılması işlemi.
  6. Nefret söylemi: Bir kişi veya bir gruba karşı cinsiyet, etnik köken, din, ırk, engellilik durumu veya cinsel yönelim temelinde saldıran söylemler.
  7. Kandırma, sahtecilik, dolandırıcılık: Aslı olmayan söylentileri yayma (ör. mektup zincirleri), çoğu zaman parasal kazanç amacıyla kişisel bilgileri yasadışı yollardan elde etme girişimleri (ör. kimlik avcılığına yönelik dolandırıcılık), tanıdığınız bir kişinin kimliğini kullanan kötü amaçlı e-postalar (ör. virüs).
  8. Bilinçsiz saldırganlık: Toplumda marjinalleştirilmiş (ör. dini veya etnik azınlıklar, kadınlar, LGBTİ, engelli bireyler gibi) herhangi bir gruba karşı rastgele aşağılamalar.
  9. Kadın düşmanlığı: Kadınlara karşı hoşlanmama, küçümseme veya kökleşmiş önyargı belirten bir ifade ya da eylem.
  10. Çevrimiçi taciz: Başkalarının görmesi için çevrimiçi gönderilen veya çevrimiçi yayınlanan tehdit veya diğer (cinsel talep dışı) saldırgan davranışlar.
  11. İntikam pornografisi: Bir veya daha fazla kişiyi cinsel olarak belirgin bir biçimde gösteren içerikleri bu kişilerin izinleri olmadan dağıtma.
  12. Cinsel zorlama: Bir kişinin, ona cinsel içerikli görüntülerinizi sağlamamanız, cinsel isteklerini yerine getirmemeniz ya da para vermemeniz durumunda özel ve hassas içerikleri dağıtmakla sizi tehdit etmesidir. Bu tip eylemciler sizi, isteklerini karşılamadığınız takdirde elektronik cihazlarınızdan ele geçirdikleri bilgileri kullanarak arkadaşlarınıza ya da akrabalarınıza zarar vermekle de tehdit edebilirler.
  13. Cinsel talepler: Bir kişinin onunla cinsel faaliyette veya cinsel içerikli konuşmalarda bulunmanızı istemesi ya da size istenmeyen kişisel cinsel bilgiler vermek istemesidir.
  14. Sahte ihbar: Önemli bir güncel olay veya suçu kullanarak acil durum hizmetlerine (ör. polis, itfaiye, sağlık ekipleri) yapılan sahte ihbarla müdahale ekibi gönderilmesine neden olmak.
  15. Teröristleştirme: Bir terörist ya da terör örgütünün, zararlı eylemlerde bulunması amacıyla bir kişiyi kendi tarafına çekme girişimi.
  16. Kötü davranma: Çevrimiçinde bir başkasına gönderilen kaba, haksız veya kötü niyetli sözcükler veya mesajlar.
  17. Trolleme: Bir kişiyi sinirlendirme veya kızdırma kastıyla çevrimiçi veya sosyal medya yorumlarını becerikli ancak yanıltıcı biçimde kullanma eylemi.
  18. İstenmeyen Cinsel İçerikli Mesaj Gönderme: Kişinin belirgin biçimde cinsel içerikli istenmeyen mesaj ve görüntüler göndermesi.
  19. İstenmeyen Cinsel İçerikli Mesaj Alma: Kişiye belirgin biçimde cinsel içerikli istenmeyen mesaj ve görüntülerin gönderilmesi.
  20. İstenmeyen iletişim: Çevrimiçinde bilgilerinizi ele geçiren bir kişinin, siz davet etmeden sizinle (telefon yoluyla ya da yüz yüze) kişisel iletişime geçmesi.

Geçen yılın sonuçlarına değindiğimiz blog yazını buradan inceleyebilirsiniz.

Daha güvenli bir internet çağrısı altında yapabileceklerinizi  derleyen, ayrıca araştırmanın tüm sonuçlarını inceleyebileceğiniz web sayfamızı buradan ziyaret edebilirsiniz.

[1] 9 yeni ülke: Arjantin, İrlanda, İtalya, Japonya, Kolombiya, Macaristan, Malezya, Peru, Vietnam.
Önceki çalışmada yer alan 14 ülke: ABD, Almanya, Avustralya, Belçika, Birleşik Krallık, Brezilya, Çin, Fransa, Güney Afrika, Hindistan, Meksika, Rusya, Şili, Türkiye.
3 yeni risk: Topluca tek bir risk olarak Kandırma, Sahtecilik ve Dolandırıcılık; Bilinçsiz Saldırganlık; Kadın Düşmanlığı.