17’de 17: Microsoft araştırmacılarının 2017 ve 2027 öngörüleri

17of17-header

Küreselleşmenin teknoloji ve çalışma alanlarında getirdiği gelişmelerle endüstrilerin ve toplumun dönüştüğü “ivme çağında” herkesin, özellikle çocuklarımızın dijital okuryazarlığının olması eskiden olduğundan çok daha önemli.

Dijital okuryazarlık özellikle dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 50’sini oluşturmasına karşın (bu raporda da belirtildiği gibi), 34 OECD ülkesindeki bilgisayar bilimi mezunlarının yüzde 20’den azını oluşturan kadınlar ve genç kızlar için kritik önem taşımakta.

Bilişim alanında kadınların bu kadar az olmasının nedenleri arasında gösterilen konulardan biri de kızları bilim, teknoloji, mühendislik, matematik alanındaki düşlerinin peşinden gitmeye esinlendiren rol modellerinin eksikliğidir. Microsoft’un küresel araştırma örgütünde yer alan 17 kadına 2017’de kendi alanlarında neler olacağını sorduk; ayrıca öngörülere verilen önemle kendilerine bundan on yıl sonra neler olabileceğini de sorduk.

Srulara verilen aydınlatıcı ve ilham verici yanıtları okumadan önce siz de her okuldaki her öğrencinin bilgisayar bilimlerini öğrenme fırsatına sahip olması gerektiğine inanıyorsanız, düşüncelerinizi burada açıklayarak bizlerle paylaşabilirsiniz!


17of17_kalika-bali

Kalika Bali, araştırmacı, Hindistan araştırma laboratuvarı

Kalika’yı Twitter’da takip edin
2017’de konuşma ve doğal dil işleme alanındaki en önemli gelişme ne olacak?
2017’de konuşma ve dil teknolojisi uygulamalarımız giderek daha çokdilli olacak. Bu yalnızca sunduğumuz ürün ve hizmetlere daha fazla dil ekleyeceğimiz anlamına gelmiyor. Bunu da yapacağız, ama İngilizce-İspanyolca ya da Fransızca-Arapça veya Hintçe-İngilizce bilen bir insan konuşurken aynı sohbet, hatta aynı cümle içinde nasıl bir anda sorunsuzca bir dilden diğerine geçebiliyorsa, dili aynı şekilde anlayan, işleyen, üreten sistemlerimiz olacak.

2027’de konuşma ve doğal dil işleme alanındaki en önemli gelişme ne olacak?
Dil modelleri, yapay zekâ sistemlerine akıl yürütme ve insanlarla görece sorunsuzca iletişim kurma, tıpkı insanlar gibi farklı sosyal durumlar arasında geçiş yapma, uyum sağlama, pazarlık etme, tartışma, ikna etme yeteneğini kazandıran bilişsel modellere derinden yerleşmiş olacak. Bilgi işlemsel sosyo-dilbilim ve pragmatik modeller, sosyokültürel bilince sahip yapay zekânın yaratılmasında büyük bir rol oynayacak.


Microsoft

Jennifer Chayes, tanınmış bilim insanı ve sorumlu müdür, New England ve New York City araştırma laboratuvarları

Jennifer’i Twitter’da takip edin

2017’de makine öğrenmesi algoritmaları alanındaki en önemli gelişme ne olacak?
Derin öğrenme, teknolojimizin birçok boyutunu dönüştürüyor, ancak derin öğrenme algoritmaları bugün hâlâ büyük ölçüde tahmine, bu alanın liderlerinin deneyim ve sezgilerine dayalı. 2017’de daha tanımlı ilkelere dayanan bir derin öğrenme anlayışı, dolayısıyla daha sağlam algoritmalar geliştireceğiz.

2027’de makine öğrenmesi algoritmaları alanındaki en önemli gelişme veya tartışma konusu ne olacak?
Yaşamlarımız yapay zekâ ve makine öğrenmesi algoritmalarıyla muazzam ölçüde gelişiyor. Bununla birlikte güncel algoritmalar çoğu zaman verilerimizdeki ayrımcılık ve haksızlıkları yeniden üretiyor; dahası, yanıltıcı verilerin yönlendirmesine maruz kalıyor. Önümüzdeki on yılda algoritma alanındaki en önemli gelişmelerden biri adaletli, hesap verebilir, yönlendirmelere karşı çok daha dirençli algoritmaların geliştirilmesi olacak.


17of17_susan-dumais

Susan Dumais, tanınmış bilim insanı ve sorumlu müdür vekili, Redmond, Washington araştırma laboratuvarı

Susan’ı Twitter’da takip edin

2017’de arama ve bilgi çağırma alanındaki en önemli gelişme ne olacak?
Derin öğrenme arama ve bilgi çağırma alanında olgunluğa erişecek. Son birkaç yılda konuşma tanıma, resim anlama ve doğal dil işleme alanlarında büyük atılımlar gördük. Önümüzdeki yıl derin öğrenme modelleri web arama sonuçlarının kalitesini iyileştirmeye devam edecek. Belge anlama ve sorgu ifadelerindey daha genel iyileştirmeler getirecek.

2027’de arama ve bilgi çağırma alanındaki en önemli gelişme veya tartışma konusu ne olacak?
Arama kutusu kalkacak. Yerine, daha yaygın, yerleşik ve bağlama duyarlı arama işlevselliği gelecek. Bu dönüşümün başlangıç aşamalarını sözlü sorgularda görüyoruz. Bu eğilim, ses, resim ya da video içeren sorguları yürütme yeteneğiyle ve o andaki konum, içerik, varlıklar veya etkinliklere ilişkin bilgileri, açıkça sorgulamadan önceden çağırmak için bağlam kullanımıyla hızlanacak.


17of17_sara-jane-dunn

Sara-Jane Dunn, bilim insanı, Cambridge, İngiltere araştırma laboratuvarı

Sara-Jane’i Twitter’da takip edin

2017’de biyolojik hesaplama alanındaki en önemli gelişme ne olacak?
Hesaplama ve mühendislik analojileri, biyolojiyi “açıklamak” için yaygın olarak kullanılmakla birlikte, hücreler tarafından yürütülen hesaplamanın silikon tabanlı hesaplamayla benzer olması gibi bir durum büyük olasılıkla da işlemez. Kısa dönemde göreceğimiz en önemli gelişme, biyolojik bilgi işleme için, hücresel davranışı tasarlama, değiştirme veya yeniden programlama çalışmalarımızda önemli yere sahip kuramsal bir temel olacak.

2027’de biyolojik bilişim alanındaki en önemli gelişme veya tartışma konusu ne olacak?
Biyolojide programlamanın nasıl olacağını tasarlayabilirsek, 10 yıl içinde, yepyeni endüstriler, tarım ve tıptan, enerji, malzeme ve hesaplamaya kadar birçok alanda yepyeni uygulamalar geliştireceğiz. Yeni programlama çağına gireceğiz: Canlı yazılım çağı.


17of17_mar-gonzalez-franco

Mar Gonzalez Franco, araştırmacı, Redmond, MSR NExT

Mar’ı Twitter’da takip edin

2017’de sanal gerçeklik alanındaki en önemli gelişme ne olacak?
2017’de beden hareketlerini daha iyi izleyen sanal gerçeklik cihazlarının çıkışını göreceğiz. Bunun olumlu bir sonucu, sanal avatarların cisimleşmesini birinci şahıs bakışıyla görebilme deneyimi olacak.

2027’de sanal gerçeklik alanındaki en önemli gelişme veya konu ne olacak?
2027’ye gelindiğinde algılanan gerçekliği kaynaştıran ya da değiştiren halüsinasyonlar üretme yeteneğine sahip, zengin çok algılı deneyimler sağlayan yaygın sanal gerçeklik sistemlerimiz olacak. İnsanlar bu teknolojiyi kullanarak algı sistemlerini sürdürebilecek, yeniden ayarlayıp geliştirebilecek.


17of17_mary-gray

Mary L. Gray, kıdemli araştırmacı, New England araştırma laboratuvarı

Mary’yi Twitter’da takip edin

2017’de sosyal bilimler alanındaki en önemli gelişme veya bükülme noktası ne olacak?
Sosyal bilimciler ile bilgisayar bilimciler bir araya gelerek kültürel, ekonomik, politik “filtre balonları”nı eşleştiren, ölçen ve bunların insanların günlük “çevrimdışı” yaşamlarını nasıl etkilediğini ortaya koyan yeni yöntemler geliştirecekler.

2027’de sosyal bilimler alanındaki en önemli gelişme, bükülme noktası veya tartışma konusu ne olacak?
2027’ye gelindiğinde ABD’deki yetişkinlerin yaklaşık yüzde 30’u yapay zekâ tarafından yönlendirilen, vergi danışmanlığı veya sağlık desteği gibi mal ve hizmetler sunan bir iş yapacak. Tüketiciler, bir insandan mı yoksa makineden mi hizmet aldıklarını anlayamayacaklar. Sosyal bilimler, 21. yüzyılın yapay zekâyla çalışan işgücünün gereksinimlerini karşılayacak taşınabilir faydalardan oluşan yeni bir sosyal güvenlik ağı için teknoloji ve kamu politikalarının geliştirilmesinde önemli bir rol oynayacak.


17of17_katja-hofmann

Katja Hofmann, araştırmacı, Cambridge, İngiltere araştırma laboratuvarı

Follow her on Twitter

2017’de yapay zekâ ve makine öğrenmesi alanındaki en önemli gelişme ne olacak?
2017’de bilgisayar oyunları, yapay zekânın gelişiminde ön plana geçecek. Ekibimle birlikte Minecraft’te yapay zekâ deneyimini sağlamak için geliştirdiğimiz Project Malmo gibi oyunlara dayanan deneysel platformlar, yeni fikirlerin hızlı bir biçimde test edilebilmesini mümkün kılacak.

2027’de makine öğrenmesi ve yapay zekâ alanındaki en önemli gelişme veya tartışma konusu ne olacak?
Yapay zekâ çok hızlı ilerliyor. İnsanları yetkinleştirme, bizlere küresel sorunları çözmede yardım etme potansiyeli çok yüksek. Bence en önemli tartışma konusu, 2027’ye kadar bu gelişmeler ve bu büyük potansiyelin, topluma olabildiğince yarar sağlayacak şekilde yapay zekâ teknolojisine dönüştürülmesinin nasıl sağlanacağıdır.


17of17_nicole-immorlica

Nicole Immorlica, kıdemli araştırmacı, New England araştırma laboratuvarı

Nicole’ü Twitter’da takip edin

2017’de ekonomi ve/veya oyun kuramı alanındaki en önemli gelişme ne olacak?
İnsanların giderek daha karmaşık kararlar vermelerini gerektiren bu büyük veri çağında, optimal seçim yapılması da zorlaşacak. Ekonomistler, bu karmaşıklığa karşı ikincil optimal olma potansiyelini barındıran davranışlara dair yeni kuramlar; bilgisayar bilimcileri insanların bu senaryoları kullanabilmelerine yardımcı olmak için otomatik makine öğrenmesi araçları geliştirecekler.

2027’de ekonomi ve/veya oyun kuramı alanındaki en önemli gelişme veya tartışma konusu ne olacak?
2027’de otomasyon, birçok insanın topluma katkısının, işlerini yaparken değil, yaşamlarını sürdürürken ürettikleri verilerden geldiği yeni bir ekonomiyi ortaya çıkaracak. Ekonomistler, bu katkılarının karşılığının insanlara adil biçimde verilebilmesinin yollarını konuşacak. Bu, büyük olasılıkla, vergiler ya da sosyal programlar gibi mekanizmalar yoluyla varlığın daha ağır bir dağılımını getirecek.


17of17_kristin-lauter

Kristin Lauter, baş araştırmacı, Redmond araştırma laboratuvarı

Kristin’i Twitter’da takip edin

2017’de matematik ve şifreleme alanındaki en önemli gelişme ne olacak?
Hasta ve hastanelere ait tıbbi ve genetik verileri korumak amacıyla şifreli veri üzerinde hesaplamayı mümkün kılan yeni matematik çözümler kullanılacak. Yeni homomorfik şifreleme düzenleri verileri koruyacak; aynı zamanda bulutun, kullanışlı risk tahminleri, analiz ve uyarılar için şifreli veriler üzerinde hesaplama yapmasına olanak tanıyacak. Homomorfik şifreleme kısa bir süre sonra hassas bankacılık verilerinin korunması için finans sektöründe kullanılmaya başlanacak.

2027’de matematik ve şifreleme alanındaki en önemli gelişme veya tartışma konusu ne olacak?
Matematikte derin ilerlemeler gelecek nesil şifreleme sistemlerinin temelini oluşturmaya devam edecek. 2027’ye gelindiğinde en azından düşük güçlü geleneksel şifreleme sistemlerini kırabilen kuantum bilgisayarımız olacak. Uzun dönemli veri koruma için kuantum sonrası şifreleme sistemlerinin birinci dalgası, matematikte kısa süre önce önerilen zorlu problemler temelinde şu anda geliştirilme aşamasında.  Matematik teknikleri ve algoritmalardaki gelişmelerle, yeni öneriler ve var olan önerilere karşı saldırılarla 10 yıl içinde kuantum sonrası şifreleme çözümlerinin ikinci dalgasını göreceğiz.


17of17_kathryn-mckinley

Kathryn S. McKinley, baş araştırmacı, Redmond araştırma laboratuvarı

Kathryn’i Twitter’da takip edin

2017’de programlama dilleri ve yazılım mühendisliği alanındaki en önemli gelişme ne olacak?
Programlama dilleri araştırmalarında ufukta görünen en büyük değişim, geliştiricilerin gerçek yaşamı tahmin eden ve veri ve hesaplamalardaki belirsizliklere dair açık akıl yürüten modeller üretecekleri olasılık programlaması. Programlama dili topluluğu bu yeni yazılım dünyasının temelini oluşturmayı sürdürüyor, 2017’nin sonlarında heyecan verici yeni uygulamalar ortaya çıkacak.

2027’de programlama dilleri ve yazılım mühendisliği alanındaki en önemli gelişme veya tartışma konusu ne olacak?
2027’de yazılım mühendislerinin büyük çoğunluğu, tahminler üzerinde akıl yürüten, istatistik yöntemlerle model üreten programlama sistemlerinde beceri kazanacak. Tüm bu değişimler, insanlarla yepyeni, anlamlı ve doğru yollardan etkileşim için sensörler, makine öğrenmesi ve uyumlamayı sorunsuzca tümleştiren uygulamaları getirecek.


17of17_cecily-morrison

Cecily Morrison, araştırmacı, Cambridge, İngiltere araştırma laboratuvarı

2017’de insan merkezli bilişim ve erişilebilirlik alanındaki en önemli gelişme ne olacak?
Görme engelliler, kişisel aracıların yetkili kullanıcıları olacak ve teknologların kuramdan dönüşümsel teknolojiye geçmelerine yardım edecekler.

2027’de insan merkezli bilişim ve erişilebilirlik alanındaki en önemli gelişme veya tartışma konusu ne olacak?
Bütün çocuklar, engelliler de dâhil olmak üzere, kodlama öğrenmek için doğru araçlara sahip olacak. Ondan 20 yıl sonra da engelli çocuklar teknoloji peyzajına kendi özgün dünya deneyimlerini getirecekler.


17of17_olya-ohrimenko

Olya Ohrimenko, araştırmacı, Cambridge, İngiltere araştırma laboratuvarı

2017’de güvenlik ve gizlilik alanındaki en önemli gelişme ne olacak?
Belirgin özelliği güçlü güvenlik olan güvenilir donanım, kullanıcı ve programcılara hitap ederek yeni tür uygulama ve araçları esinlendirecek.

2027’de güvenlik ve gizlilik alanındaki en önemli gelişme veya tartışma konusu ne olacak?
Donanım ve şifrelemedeki gelişmeler veri gizliliği güvencesini yeni bir düzeye çıkaracak: Sağlık ve yönetim analizleri, makine öğrenmesi algoritmaları ve günlük çevrimiçi etkinliklerimizde yalnızca kişisel verilerimizin şifrelenmiş biçimi kullanılacak.


17of17_oriana-riva

Oriana Riva, araştırmacı, Redmond, MSR NExT

2017’de mobil bilişim alanındaki en önemli gelişme ne olacak?
2017’de sistemler, etkileşimleri grafik kullanıcı arabirimi olmadan desteklemek için giderek kendi mimarilerini yapılandıracaklar. Daha az sayıda kullanıcının cihazlarına uygulama yüklediğini, daha fazla sayıda uygulamanın, sohbet botları ve kişisel dijital asistanlar kullanarak perdearkasına döndüğünü göreceğiz.

2027’de mobil bilişim alanındaki en önemli gelişme veya tartışma konusu ne olacak?
2027’de mobil bilişimdeki en önemli gelişme, dijital dünyayla büyük ölçüde genişlemiş, neredeyse çevremizde var olan her “şeyi” kapsayan bir ilişki olacak. Bizi gerçekten anlayan, güvenebileceğimiz, bizi ihtiyaçlarımızı öngörüp karşılayacak kadar iyi tanıyan akıllı, kişisel sistemlerle iletişimde olacağız.


17of17_asta-roseway

Asta Roseway, baş araştırma tasarımcısı, Redmond araştırma laboratuvarı

2017’de ekoloji, çevre ve tasarım alanındaki en önemli gelişme ne olacak?
2017’de tarım alanında Nesnelerin İnterneti çevresinde, yaygın algılama, bilgisayar görme yetenekleri ve makine öğrenmesi ve analizi yükseltmek için bulut depolamayı bir araya getirenler de dâhil olmak üzere ilk çalışmaların başladığını göreceğiz. Tasarımla bir araya gelen bu hizmetler, çiftçilerin tarım alanlarının sağlık durumunu mikro düzeyden makro düzeye kadar izleme, çözümleme, anlama ve tanılamasını mümkün kılacak.

2027’de ekoloji, çevre ve tasarım alanındaki en önemli gelişme veya tartışma konusu ne olacak?
Çiftçiler, yapay zekânın akış yeteneklerinden yararlanarak, iklim değişiklikleri, kuraklık ve âfet koşullarından bağımsız olarak sağlıklı ürün alacaklar. Besinlerin geleceği bizim gezegenimizin başlıca kaynaklarını koruma ve kullanımını iyileştirme, geleneksel tarım yöntemlerinden, dikey tarım ve akuaponi gibi alternatif düşük enerjili tarım uygulamalarına geçerek aşırı ekili toprakları azaltma yeteneğimize bağlıdır. Çevre ve ekoloji çalışmaları, gelişmiş sensörler ve teknolojinin yardımıyla ve tarımsal gereksinimlerimizin karşılanmasında kentsel alanlardan daha fazla yararlanılarak daha ormanlarımızın kurtarılmasına odaklanacak.


17of17_karin-strauss

Karin Strauss, kıdemli araştırmacı, Redmond araştırma laboratuvarı

Karin’i Twitter’da takip edin

2017’de donanım ve cihazlar alanındaki en önemli gelişme ne olacak?
2017’de yalnızca Moore Yasası’na dayanmak yerine performans ve düşük maliyeti geliştirmek amacıyla bulutta çoğalan bazı yeni, özelleştirilmiş donanım hızlandırıcıları göreceğiz; özelikle alanda programlanabilir kapı dizisi yapılarında. Tabii ki genel amaçlı işlemciler de gelişmeye devam edecek, ama daha düşük bir hızla. Sonuç, bulut tarafından desteklenen daha ilginç, daha duyarlı ve güvenli hizmetler olacak. Ayrıca, pazara ucuz ve pahalı, daha fazla sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik cihaz ve aksesuarları çıktığını göreceğiz. Sonucunda, bu platformlarda deneyler yapan birçok yeni uygulama; yanı sıra, sanal ve artırılmış gerçeklik için içerik oluşturmada, 360 derece video kaydı ve benzer cihazlar gibi ilginç gelişmeler ortaya çıkacak.

2027’de donanım ve cihazlar alanındaki en önemli gelişme veya tartışma konusu ne olacak?
Şu andan 2027’ye kadar olağan silikon ölçeklendirmeden uzaklaşan bazı yeni teknolojilerin meyvelerini vermesine tanık olacağız. Karbon nanotüpler ve diğer moleküler ölçekli üretim teknikleri, verilere daha yakın hesaplama yapanlar (near data processing) gibi yeni mimariler, kuantum bilgisayarlar ve DNA depolama gibi yeni hesaplama ve depolama paradigmaları ticari gerçeklere dönüşebilir. Düşük güçlü yapay zekâ ve göze yakın ekranlarda da belirgin gelişmeler olacak; bu gelişmeler sonucunda daha akıllı cihazlar, daha nitelikli artırlmış ve sanal gerçeklik deneyimleri sağlanacak.


17of17_xiaoyan

Xiaoyan Sun, araştırma lideri, Asya araştırma laboratuvarı

Xiaoyan’ı Twitter’da takip edin

2017’de bilgisayar görmesindeki en önemli gelişme ne olacak?
2017’deki en önemli gelişme, derin öğrenme yöntemleri temelinde bilgisayar görmesinde hızlı ilerlemenin sürmesi olacak. Bu, insan yeteneklerine yaklaşan, çok kesin doğrulukta nesne tanıma teknolojilerinde, hafif taşınabilir görme sistemleri ve geniş uyumlu görme platformlarında kendini gösterecek.

2027’de bilgisayar görmesindeki en önemli gelişme veya tartışma konusu ne olacak?
2027’ye gelindiğinde bilgisayarların “görme” yeteneği, çok gelişmiş görüntüleme cihazlarımız, güçlü hesaplama kaynaklarımız ve birleştirilmiş derin ve geniş öğrenme teknikleriyle yaygınlaşacak. Bu tekniklerdeki gelişmeler, “görebilen” ve insanları günlük yaşamda, üretimden sağlığa, finanstan güvenliğe kadar her tür meslekte yetkinleştiren yaygın görüş “gözleri”ni getirecek.


17of17_dongmei-zhang

Dongmei Zhang, araştırma müdürü, Asya araştırma laboratuvarı

2017’de veri analizi ve görselleştirme alanındaki en önemli gelişme ne olacak?
2017’de veri analizi ve görselleştirme alanındaki en önemli gelişme, temelinde interaktif, sezgisel ve anlık kavrayışların yer aldığı akıllı veri keşfinde olacak. Bu tür kavrayışlar otomatik olarak üretilerek, kullanıcılara analiz içeriklerine göre önerilecek. Kavrayış oluşturma ve önermede kullanıcı yanıtları göz önüne alınarak, etkili ve hızlı bir geri bildirim döngüsü oluşturulacak.

2027’de veri analizi ve görselleştirme alanındaki en önemli gelişme veya tartışma konusu ne olacak?
2027’de veri analizi ve görselleştirmedeki gelişmeler, veriler arası kaynaklar ile etki alanları arası analizin farklı anlamsal düzeylerde yürütülmesini sağlayacak. Bireyler, doğal dil gibi doğal etkileşim mekanizmalarını kullanarak yaşamlarının çeşitli yönlerine dair kapsamlı ve derin bilgiyi kolay ve akıcı yollardan alabilecekler.

Fotoğraflar Redmond, Washington’da Dan DeLong; New York’ta John Brecher; Cambridge, İngiltere’de Jonathan Banks; Cambridge, Massachusetts’de Dana J. Quigley; Bangalor, Hindistan’da Mahesh Bhat; San Diego, Kaliforniya’da Michael Svoboda ve Pekin’de Tong Wang.